İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa

İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa
İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa

Tasavvufi meseleler sinema ve tiyatroya uyarlanırken genelde mana yücelerinin hayat hikâyelerine odaklanıldığını söyleyen Boğaç Babür Turna, Bersisa’da işin özüne inmeye çalışıp Mevlana’nın mesajlarından bir tanesini hikâye ettiklerini söylüyor.

Tiyatro ve sinemada ‘tasavvuf’tan ve kadim metinlerden beslenen oyunlara çok sık rastlamıyoruz. O yüzden Mevlana’nın Yedi Meclis eserinde geçen Bersisa adlı meselin sahnelenmesi heyecan verici bir gelişmeydi. Boğaç Babür Turna ve Gülebru Turna’nın tiyatroya uyarladığı metin, sahnelenmesi, müziği, kostümleri ve oyunculuklarıyla bu anlamda başarılı bir örnek. Boğaç Babür Turna’yla Bersisa’nın ortaya çıkış hikâyesini konuştuk.

- Mevlana ve onun eserlerinden esinlenen çok fazla oyun yok literatürümüzde. Bu eksikliği neye bağlıyorsunuz?

İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa
İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa

Bize göre bu eksikliğin temel nedeniyle, bizim Bersisa’yı yazmamıza vesile olan neden aynı aslında. Çünkü tasavvufi meselelerin bu tür eserlere konu edilmesinde, genelde tek bir yöntem benimseniyor, o da mânâ yücelerinin hayat hikâyelerinden yansımalar sunmak. Hayat hikâyesi anlatmaya başladığınız zaman, ciddi bir problemle karşılaşıyorsunuz. Çünkü bu tür denemeler ekseriyetle ya ansiklopedik bilgiye boğulma tehlikesi taşıyor ya da tabiri caizse, kerametler demetine dönüşüyor. Bu da, zaten az sayıda olan bu tür eserlerin hem estetik açıdan hem de verdiği mesaj açısından aksamasına neden oluyor.

– Bersisa meselini oyunlaştırma fikri nasıl oluştu? Kadim bir metni oyun tekstine çevirirken nasıl bir yol izlediniz?

Bersisa, Hz. Mevlana’nın Mecalis-i Seb’a, Türkçe adıyla Yedi Meclis eserinde geçen bir mesel. Aslında İslam dünyasında Bersisa hikâyesi çok daha eskilere gidiyor.

Biz Bersisa’yı ilk olarak 1980’lerin sonunda Onkolog Doktor Haluk Nurbaki’den duymuştuk. O, bizim için mânâ âleminin kapılarını açan çok büyük bir insan. Daha sonra yine kendisine danışarak hikâyeyi bir oyun olarak yazma fikri üzerine çalışmaya başladık.

İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa
İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa

Ancak son noktayı 2007’de Hz. Mevlana yılında koyabildik. Öncelikle neye ihtiyacımız olduğunu anlamaya çalıştık. İhtiyacımız olan, genelde tüm mânâ ehlinin, ama özelde de Hz. Mevlana’nın hayatının sahneye aksettirilmesi değildi. Aksine, onun insanlığa verdiği mesajlardan bir tanesinin seçilip sahneye yansıtılması olmalıydı. Zira o kadar çok mesaj var ki, hiçbir eserde bunların tamamını vermek mümkün değil bize göre. İzleyenler, bu oyunla Hz. Mevlana’nın ya da onun mesajlarının nasıl bir bağlantısı var diye sorabilir. Hz. Mevlana’nın bir ibret öyküsü olan Bersisa’yı anlatırken yaptığı yorumlar bizim için belirleyici oldu. Bu yorumları yansıtabilmek için iki derviş karakteri kullandık. Böylelikle birden fazla anlatı boyutu ortaya çıktı. Biz de bunu sahneye aktarabilmek için çok eski bir teknik olan “oyun içinde oyunu” birkaç katmanlı olarak kullanmaya karar verdik.

– Oyunu yazdıktan sonra sahnelenme aşamasında neler yaşadınız? Neden bu kadar uzun sürdü seyirci ile buluşması?

2007 yılında UNESCO tarafından Hz. Mevlana’yı anma yılı ilan edildiğinde, biz de Devlet Tiyatrolarına Bersisa oyununu ilettik ve oyun Edebi Kurul tarafından kabul görerek repertuara alındı. Ancak şartlar henüz yeterince olgunlaşmamış ki, bazı engellerle karşılaştık. Oyunun hazırlıkları başlamış ve hatta bir yönetmen dahi belirlenmişken biraz daha beklememiz gerektiğini fark ettiren şeyler yaşadık. Demek ki kısmet bugüneymiş diyoruz.

Gülcan Tezcan, 15 Şubat 2016 Pazartesi, http://www.star.com.tr/mobil/mobildetay.asp?newsid=1089187 


İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa
İbret Hikâyesine Odaklandık: Bersisa
BERSİSA | İSTANBUL DT
2 perde | 2 saat 30 dakika
Yazan : BOĞAÇ BABÜR TURNA – GÜLEBRU TURNA Yöneten : GÜLEBRU TURNA
 Takvim: http://www.devtiyatro.gov.tr/programlar-sehirler-istanbul-detay-bolum_takvim-bersisa.html

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir